اهیمت آشنایی با مخاطرات شغلی
یکی از مهمترین موضوعاتی که باید در محیط کار به آن توجه شود، مخاطرات شغلی است؛ چرا که این خطرات میتوانند سلامت جسمی و روانی کارکنان را تحت تأثیر قرار دهند و منجر به کاهش بهرهوری کسبوکار شوند. با توجه به پیشرفت فناوری و تغییرات مداومی که در ساختارهای کاری شاهد آن هستیم، شناسایی و مدیریت خطرات محیط کار بسیار اهمیت پیدا کرده است. اگر تمایل دارید در رابطه با خطرات در فضای کاری اطلاعات بیشتری کسب کنید و روشهای مقابله با آن را نیز بشناسید، از شما دعوت میکنیم در ادامه این مقاله با ساجیران همراه باشید.
مخاطرات شغلی چیست؟
منظور از مخاطرات شغلی، هرگونه شرایط یا عواملی است که سلامت کارکنان را در فضای کاری به خطر بیندازد. خطرات در فضای کار میتواند از نوع فیزیکی، روانی یا ارگونومیکی باشد. بسیاری از این خطرات میتوانند به صورت مستقیم یا غیر مستقیم روی میزان بهرهوری و تمرکز کارکنان در شرکت تأثیر بگذارند؛ حتی در موارد حاد میتوانند سبب ایجاد بیماری و مرگ شوند. در نتیجه، شناخت این خطرات و مدیریت درست آنها در ایجاد یک محیط کاری ایمن و سالم بسیار حائز اهمیت است. علاوه بر این، درک صحیح این خطرات به مدیران کسبوکار کمک خواهد کرد تا بتوانند هزینههای ناشی از حوادث شغلی را به طرز چشمگیری کاهش دهند؛ اما چطور میتوانیم این خطرات را شناسایی کنیم؟
شناسایی خطرات محیط کار
برای شناسایی مخاطرات شغلی، اولین قدم مدیریت درست و کاهش این خطرات است. کلیه جنبههای محیط کار باید مورد بررسی قرار گیرند و عوامل پُر خطر شناسایی شوند. همچنین، میزان احتمال وقوع آسیبهای ناشی از این خطرات نیز باید ارزیابی گردند. با استفاده از ابزارهایی نظیر چک لیستهای ایمنی، گزارشدهی کارکنان و ارزیابی ریسک میتوان خطراتی که در کار وجود دارند را بهتر شناسایی کرد. علاوه بر این، با کمک نرمافزارهای پیشرفته میتوان دادههای مرتبط با ایمنی کار را ثبت و تحلیل نمود تا خطرات احتمالی در کار به شیوهای دقیقتر شناسایی شوند.
به بیان ساده؛ چگونه باید این خطرات را شناسایی کرد؟ یک کارگاه صنعتی را در نظر بگیرید. در این کارگاه دستگاههای برش یا مواد شیمیایی میتوانند سلامت کارکنان را تهدید کنند. در مقابل، در فضاهای اداری شاهد خطراتی نظیر خستگی ناشی از کار با کامپیوتر یا استرسهای روانی هستیم. در نتیجه، مخاطرات شغلی باید متناسب با نوع شغل شناسایی شود.
مخاطرات محیط کار شامل چه دسته هایی می شود؟
مخاطرات محیط کار را میتوان از نظر منبع ایجاد خطر، میزان تأثیرگذاری و پیامدهایی که میتواند بر سلامت جسمی یا روانی کارکنان داشته باشد به دستههای مختلفی تقسیمبندی نمود. درک درست دستهبندیهای مذکور به مدیران و کارشناسان کمک خواهد کرد تا بتوانند با کمک یک رویکرد استاندارد و موثر برای پیشگیری و کنترل این خطرات اقدام نمایند.
- مخاطرات محیطی: این دسته شامل عواملی است که از شرایط محیط کار نشأت میگیرد و میتواند روی راندمان کارکنان و ایمنی تجهیزات تأثیر مستقیم داشته باشد. (در ادامه با مثالهای بیشتر این بخش را توضیح خواهیم داد.)
- مخاطرات مرتبط با فرایند کاری: این دسته از خطرات به ماهیت کار بستگی دارد. چنین خطراتی به دستورالعملهای عملیاتی ایمن نیاز دارند.
- مخاطرات رفتاری و انسانی: گاهی اوقات رفتارهای پر خطر کارکنان نظیر عدم توجه به دستورالعملهای ایمنی، عدم استفاده از وسایل حفاظت فردی یا خستگیهای مفرط ناشی از شیفتهای طولانی مدت میتواند منجر به افزایش سطح خطر شود.
- مخاطرات ساختاری: این دسته از خطرات از طراحی نامناسب تجهیزات و فضای کار نشأت میگیرد که تأثیر مستقیم روی سلامت جسمی افراد دارد.
- مخاطرات سازمانی-روانی: این دسته از مخاطرات معمولاً کمتر دیده میشوند؛ اما اثرات بلندمدت و بسیار جدی روی روحیه و عملکرد افراد خواهند داشت.
در ادامه، با انواع خطرات محیط کار بیشتر آشنا خواهیم شد.
انواع خطرات محیط کار
خطرات در محیط کار انواع گوناگونی دارند و میتوان آنها را به دستههای مختلفی تقسیمبندی نمود:
۱. خطرات فیزیکی در محیط کار
از جمله خطرات فیزیکی میتوان به سروصدای بیش از اندازه، نور نامناسب در محیط، ارتعاشات، دماهای بیش از اندازه بالا یا پایین، لغزش و سقوط اشاره داشت. به عنوان مثال، چشمها و گوشهای کارکنان در محیطهای پر سروصدا با نورپردازی نامناسب تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.
۲. خطرات شیمیایی در محیط کار
مواجهه با مواد شیمیایی مضر نظیر گازها، مایعات و گردوغبار شامل خطرات شیمیایی در محیط کار میشوند که میتوانند زمینهساز بروز بیماریهای تنفسی، پوستی و یا حتی بیماریهای خطرناکتری نظیر سرطان باشند.
۳. خطرات ارگونومیکی در محیط کار
قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب در حین انجام کار، کار مداوم بدون استراحت کافی، استفاده از تجهیزات نامناسب و… شامل خطرات ارگونومیکی میشود. این نوع از مخاطرات شغلی را عمدتاً در مشاغلی که نیاز به کار با کامپیوتر دارند به وفور میبینیم؛ چنین خطراتی اگر جدی گرفته نشوند، میتوانند مشکلات اسکلتی و عضلانی ایجاد نمایند.
۴. خطرات روانی در محیط کار
فشار از جهت وجود بازه زمانی کم برای اتمام پروژهها، استرس کاری، تعاملات ناسالم در محیط کار و… شامل خطرات روانی میشوند. فراموش نکنید که استرس مزمن میتواند منجر به بروز بیماریهای قلبی، افسردگی و کاهش عملکرد شغلی در افراد گردد. برای آشنایی بیشتر با مقوله سلامت روانی کارکنان و روشهای بهبود آن پیشنهاد میکنیم مقاله سلامت روان کارکنان را مطالعه نمائید.
۵. خطرات زیستی در محیط کار
از جمله مواردی که شامل خطرات زیستی در محیط کار میشوند، مواجهه با میکروارگانیسمهای بیماریزا، حشرات یا حیوانات آلوده هستند. به طور معمول چنین مخاطراتی در مشاغل بهداشتی و کشاورزی وجود دارند.
۶. آسیب گردن و کمر کارکنان
در صورت استفاده از تجهیزات غیر ارگونومیک نظیر میزها و صندلیهای غیر استاندارد، به کمر و گردن کارکنان آسیبهای جدی وارد میشود.
بیشتر بخوانید: یکی از مهمترین خطرات روانی در محیط کار فرسودگی شغلی است، برای آشنایی با عوامل و روشهای پیشگیری از آن، مقاله فرسودگی شغلی چیست را مطالعه نمائید.
مخاطرات شغلی واحدهای اداری
بسیاری از افراد بر این باورند که واحدهای اداری در مقایسه با محیطهای صنعتی امنتر به نظر میرسند و مخاطرات شغلی در آنها وجود ندارد؛ در حالی که در چنین محیطهایی نیز همواره شاهد خطرات مختلفی هستیم که مهمترینِ آن خطرات ارگونومیکی است. استفاده از کامپیوتر برای طولانی مدت بدون رعایت اصول ارگونومی میتواند منجر به بروز مشکلات مختلفی نظیر درد در ناحیه کمر، گردن و شانهها شود. علاوه بر این، طراحی غیر استاندارد میز و صندلی با ارتفاع نامناسب نیز میتواند به آسیبهای مزمن منجر گردد.
در نتیجه، با استفاده از تجهیزات اداری ارگونومیک مثل میز و صندلیهای استاندارد میتوانیم مخاطرات شغلی در محیطهای اداری را کاهش دهیم و شرایط کاری بهتری را فراهم کنیم. علاوه بر این، در محیطهای اداری خطرات روانی نظیر فشار کاری ناشی از حجم کاری زیاد نیز میتواند سبب استرس و کاهش بهرهوری کارکنان شود. سیمهای برق، کفپوشهای نامناسب و عدم وجود تهویه نیز از جمله خطرات محیطی در فضاهای اداری به حساب میآیند.
روشهای مقابله با خطرات محیط کار
به منظور مقابله با خطرات محیط کار میتوانیم اقدامات مختلفی انجام دهیم که به شرح زیر هستند:
- آموزش کارکنان: با برگزاری دورههای آموزشی برای کارکنان میتوان آنها را از خطرات موجود آگاه کرد و روش استفاده صحیح از تجهیزات، مدیریت استرس و اصول ارگونومی را به آنها یاد داد.
- استفاده از مبلمان اداری مناسب: با استفاده از تجهیزات ایمن و ارگونومیک نظیر مبلمان اداری ساجیران و نورپردازی مناسب در محیط نیز میتوانیم با خطرات ارگونومیک در محیط کار مقابله کنیم. برای خرید مبلمان اداری استاندارد و باکیفیت میتوانید با فروشگاه ساجیران تماس حاصل نمائید.
- بررسی دورهای فضای کار: محیط کار باید به صورت دورهای مورد بررسی قرار گیرد و عوامل پر خطر شناسایی شوند و برای اصلاح آنها راهکارهای مناسب ارائه گردد.
- استفاده از میز اداری استاندارد: میزهای ارائه شده توسط ساجیران دارای طراحی ارگونومیک هستند و از خستگی بدن و بروز درد در نواحی مختلف جلوگیری خواهند کرد. برای مشاهده مدلها و خرید میز اداری وب سایت ساجیران را مورد بررسی قرار دهید.
- حمایت روانی از پرسنل: از دیگر مواردی که یک راهکار مناسب برای مقابله با مخاطرات شغلی به شمار میرود، ایجاد محیط کاری مثبت، کاهش فشارهای روانی و همچنین ارائه خدمات مشاوره به کارمندانی است که دچار مشکلات روحی و استرس شدیدی هستند.
- استفاده از صندلی اداری ارگونومیک: صندلیهایی که طراحی ارگونومیک دارند، میتوانند فشارهای وارده بر ستون فقرات را کمتر کنند و منجر به بهبود سلامت کارکنان شوند. جهت خرید صندلی اداری با کیفیت و ارگونومیک از برندهای معتبر بازار با فروشگاه ساجیران تماس حاصل نمائید.
- استفاده از سیستم مدیریت ایمنی و بهداشتی حرفهای (HSE): این سیستم به محیطهای اداری و سازمانها کمک خواهد کرد تا بتوانند مخاطرات شغلی را شناسایی و ارزیابی نموده و آنها را بهتر کنترل کنند.
- استفاده از پارتیشن و دکوراسیون مناسب: اگر محیط کار با استفاده از تجهیزات ارگونومیک و مناسب طراحی شود و دکوراسیون آن نیز مناسب باشد، نه تنها خطرات کار کاهش پیدا خواهند کرد، بلکه میزان بهرهوری نیز افرایش پیدا میکند. ایجاد فضاهای اختصاصی برای افزایش تمرکز به واسطه پارتیشن اداری یکی از این راهکارهاست. در کل، خدمات طراحی دکوراسیون استاندارد اداری ارائه شده توسط مجموعه ساجیران میتوان روشی برای کاهش خطرات احتمالی باشد.
نتیجهگیری
برای ایجاد یک محیط کاری ایمن و سالم لازم است که مخاطرات شغلی را به طور دقیق شناسایی نموده و اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از وقوع آنها را انجام دهیم. با استفاده از تجهیزات اداری ارگونومیک نظیر میز و صندلی استاندارد میتوان تا حد بسیار زیادی خطرات ارگونومیک را در محیطهای اداری کاهش و میزان بهرهوری کارکنان را افزایش داد.
ساجیران؛ اجرا و طراحی دکوراسیون اداری و عرضهکننده تجهیزات و پارتیشن اداری
شرکت ساجیران با ارائه تجهیزات و پارتیشنهای اداری مدرن میتواند به شما در طراحی دکوراسیون اداری و محیط کاری امن و کاربردی یاری رساند. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید از فروشگاه ساجیران و طیف وسیع محصولات آن دیدن فرمایید. در صورت وجود هرگونه سوال، لطفاً با کارشناسان ساجیران تماس بگیرید.
سوالات متداول
۱. انواع خطرات شغلی کدامند؟
انواع خطرات شغلی شامل خطرات فیزیکی، شیمیایی، زیستی، ارگونومیکی و روانی میشود. هر دسته میتواند سلامت جسمی و روانی کارکنان را به شیوه متفاوتی تحت تأثیر قرار دهد.
۲. چگونه میتوان خطرات شغلی را شناسایی کرد؟
با بررسی کامل محیط کار، استفاده از چکلیستهای ایمنی، ارزیابی ریسک، گزارشدهی کارکنان و استفاده از نرمافزارهای ثبت و تحلیل دادههای ایمنی میتوان خطرات را شناسایی کرد.
۳. راهکارهای کاهش خطرات شغلی چیست؟
اقداماتی مانند آموزش مستمر کارکنان، استفاده از تجهیزات اداری ارگونومیک، بررسی دورهای فضای کار، حمایت روانی از پرسنل و اجرای سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت (HSE) از مهمترین راهکارهای کاهش خطرات شغلی هستند.
۴. چه تجهیزاتی برای کاهش خطرات شغلی ضروری است؟
مبلمان اداری استاندارد، میز و صندلی ارگونومیک، نورپردازی مناسب، تهویه استاندارد و استفاده از پارتیشنهای اداری برای ایجاد فضاهای اختصاصی از جمله تجهیزات کاربردی هستند.
۵. چگونه طراحی محیط کار بر کاهش خطرات شغلی تأثیر میگذارد؟
یک طراحی دکوراسیون استاندارد اداری با درنظر گرفتن اصول ارگونومی، تهویه مناسب، تفکیک فضاها و استفاده از تجهیزات کاربردی میتواند خطرات شغلی را بهطور قابل توجهی کاهش دهد و بهرهوری کارکنان را افزایش دهد.
۶. آیا ساجیران در زمینه کاهش خطرات شغلی خدماتی ارائه میدهد؟
بله؛ ساجیران با ارائه مبلمان اداری ارگونومیک، تجهیزات مدرن و طراحی دکوراسیون اداری حرفهای به سازمانها کمک میکند تا محیط کاری ایمنتر و استانداردتری داشته باشند.
